RÉTORIKA MINANGKA ÉLMU

RÉTORIKA MINANGKA ÉLMU

            Élmu pangaweruh sacara umum dikelompokeun jadi tilu bagian, nya éta : kelompok élmu alamiah (natural science), élmu sosial (social science), jeung pangaweruh budaya (the humanities). Ilaharna hiji widang élmu hakékat gumulung tina tilu hal, diantarana ngabogaan aspék ontologi, epistimologi  jeung aksiologi. Kitu ogé élmu rétorika, ngabogaan objek, poko pasualan, atawa masalah anu dikajina (ontologi), ngabogaan metodeu anu dimekarkeun (epistimologi), jeung puguh atawa jelas mangpaatna (aksiologi).

1.    Sawangan Ontologi

            Sacara umum nu jadi objék, pasualan, atawa masalah anu dikaji dina élmu rétorika nya éta manusa jeung caturnana atawa kagiatan nyaritana. Satuluyna éta poko pasualan téh diwatesan jadi sababaraha hal, nya éta :

1)      Sawangan rétorika ka manusa salaku panyatur

      Sawangan manusa salaku panyatur bisa dipaluruh ku sababaraha hal diantaran : (1)Manusa ngabogaan insting nyarita nu teu dipibanda ku sato. Hartina manusa ngabogaan kakuatan pikeun ngawasa baa nu jadi pakakas dina kagiatan nyarita. (2) manusa salaku mhluk nu ngabogaan simbol hartina manusa ngabogaan kamampuh pikeun maham jeung ngagunakeun simbol-simbol komunikasi nya éta basa. (3) manusa ngabogaan insting étis nu geus kapimilikna ti mimiti dilahirkeun. (4) manusa boga kamampuh kajiwaan kayaning mikir, ngarasa, imajinasi, kontémplasi jsb.

2)      Sawangan manusa kana kagiatan nyaritana

      Ku ayana élmu rétorika, motif tutur atawa maksud nyarita diatur kayaning béntés, jeung bedasna sora, lagu atawa lentongna, kasang tukang waktu jeung tempatna, tutur basana, pasemonna, katut étika komunikasi séjénna.

3)      Sawangan manusa kana basa

      Dina ungkara basa sok aya nu ngandung ma’na ganda atawa ambigu. Ku ayana élmu rétorika dipiharep bisa ngungkulan timbulna kasalahpahaman maksud eusi caritaan nu aya dina komunikasi. Ku kituna aya sababaraha aspek basa anu dikaji dina élmu rétorika nya éta : (1) milih ragam basa, (2) milih matéri basa, (3) nata matéri basa, jeung (4) milih gaya basa.

4)      Sawangan rétorika kana topik tutur

      Topik tutur bisa diwangun ku buah pikiran, ébréhan rasa, karep, imajinasi, fantasi, cita-cita, pangaweruh, pangalaman diri pribadi, atawa jalma lianjeung lingkungan (mikro atawa makro). Nangtukeun topik tutur sawadina perlu dihubungkeun kakaryaan katut situasi jeung kondisi dimana lumangsungna kagiatan nyarita. Aristoteles netepkeun dua pamarekan dina nangtukeun topik tutur diantarana (1) pamarekan ka jero nya éta nangtukeun picaritaeun dumasar kana hal-hal nu aya dina sabudeureun topik. Jeung (2) pamarekan ka luar nya éta nangtukeun picaritaeun dumasar kana hal-hal nu aya dina saluareun topik.

5)      Sawangan rétorika kana caritaan

      Élmu rétorika nétélakeun yén caritaan disebut hadé lamun mampuh ngawadahan sarta nepikeun gagasan kalawan hadé tur bisa ditarima ku paregep atawa lawan nyarita. Pikeun ngahontal éta hal, dina rétorika diatur kumaha carana saurang panutur nataharkeun bahan picaritaeun, nata pibasaeun, sarta midangkeunana kalawan éféktif.

2.      Sawangan Épistimologi

          Élmu rétorika ngabogaan metodeu anu tangtu, utamana nu aya patalina jeung metode atawa cara nangtukeun bebeneran dina nyarita. Rétorika salaku élmu awal mulana mekarkeun metodeu taxonomy dina ngagarap poko masalah atawa jejer pasualan. Tina poko masalah diangkat jadi topik caritaan. Dina nata pedaran atawa tuturan dianjurkeun pikeun mertahankeun tilu aspék nya éta bubuka, eusi jeung panutup. Cicero mekarkeun jadi lima aspék nya éta maluruh atawa invensi, disposisi, ékolusi, mémori, jeung midangkeun. Dibagian ahir (panutup), cicero nekenkeun sangkan panyatur kudu bisa ngaronjatkeun motivasi sarta ngarebut simpati paregepna.

3.      Sawangan Aksiologi

1)      Tujuan rétorika

      Aristoteles netepkeun yén tujuan rétorika téh nya éta pikeun alat persuasi. Dina élmu rétorika nu di maksud persuasi nya éta upaya pikeun nayakinkeun paregep kana bebeneran hiji gagasan tina jejer caritaan nu ditepikeun ku panyaturna.

2)      Pungsi rétorika

      Enas-enasna mah pungsi rétorika téh pikeun naaharkeun saran komunikasi kalawan hadé nya diantarana pikeun nyiapkeun pangaweruh jeung ngaping calon panutur, sangkan nu jadi panutur lancar dina ngahontal tujuan anu dipihareup

3)      Mangpaat rétorika

      Aristoteles netepkeun opat rupa mangpaat rétorika nya éta :

a)      Ngaping panutur pikeun nyokot putusan

b)      Ngaping panutur pikeun milih argumen

c)      Ngaping panutur pikeun mérsuasi,nyarita rasional.