MATÉRI GUGURITAN

 

Mikawanoh Guguritan

Guguritan nyaéta karya sastra dina wangun ugeran (puisi) anu kauger ku aturan pupuh. Ku lantaran henteu panjang, guguritan biasana ditulis dina hiji pupuh.

Pupuh téh jumlahna aya 17, nyaéta :

1.     Kinanti

Watekna prihatin, harepan, ngadago

2.    Asmarandana

Watekna silih asih

3.    Sinom

Watekna gumbira, senang

4.    Dangdaggula

Watekna Bungah, agung

5.    Maskumambang

Watekna prihatin, sasambat, nyeri, nalangsa

6.    Pucung

Watekna piwuruk, wawaran

7.    Mijil

Watekna susah, cilaka, tiiseun, jempling

8.    Durma

Watekna perang, paséa, gelut

9.    Pangkur

Watekna lumampah napsu, sadia rék perang

10. Magatru

Watekna nyelang carita, lulucon ngeusi, prihatin

11. Ladrang

Watekna banyol, heureuy, gogonjakan

12. Balakbak

Watekna pikaseurieun, bobodoran

13. Gurisa

Watekna pangangguran, lulucon

14. Gambuh

Watekna bingung, samar polah

15. Wirangrong

Watekna éra, wirang, apes, rugi

16. Lambang

Watekna banyol, heureuy, gogonjakan

17. Jurudemung

Watekna kaduhung, hanjakal

 

 

Dina 17 pupuh aya nu disebut sekar ageung, aya ogé nu disebut pupuh sekar alit. Pupuh sekar ageung ngawengku opat pupuh nyaéta KSAD (Kinanti, Sinom, Asmarandana, Dangdanggula). Ari pupuh sekar alit ngawengku 13 pupuh.

 

 

Nulis Guguritan

Guguritan nyaéta karangan anu diwangun ku pupuh. Unggal pupuh miboga patokan- patokan anu ngabédakeun hiji pupuh jeung pupuh lianna. Patokanna téh ngawengku:

1.     Watek pupuh

2.    Padalisan (baris)

Padalisan nyaéta jumlah baris dina unggal pada (bait)

3.    Guru lagu

Guru lagu nyaéta huruf vokal (a, i, u, é, o, e, eu) ahir di unggal padalisan (baris)

4.    Guru wilangan

Guru wilangan nyaéta jumlah engang (suku kata) dina unggal padalisan.

 

Contona:

Pupuh Sinom

 

Moal ngejat sanajan ukur satapak (12a)

Geus dipasti ku jangji (7i)

Mun tacan laksana (6a)

Numpes musuh sarakah (7a)

Henteu niat seja balik (8i)

Najan palastra (5a)

Mati di médan jurit (7i)

 

Katerangan :

·         Pupuh di luhur aya 7 padalisan/baris

·         Dina baris kahiji, angka 12 nunjukkeun guru wilangan

·         Dina baris kahiji, hurup a nunjukkeun guru lagu atawa hurup vokal ahir

 

 

Pupuh Wirangrong

 

Barudak mangka ngalarti (8-i)

Ulah rék kadalon-dalon (8-o)

Enggon-enggon nungtut élmu (8-u)

Mangka getol mangka tigin (8-i)

Pibekeleun saréréa (8-a)

Modal bakti ka nagara (8-a)